Etibar ürəyi, yaxud, deyilməyənlər…

Onun haqqında yazmaq  çətindir… Onu tam mənasında dərk etmək və dərk etdiklərini – böyüklüyünü, əzəmətini layiq olduğu kimi anlatmaq qədər çətin… Onu düşünmək, ürəyində onunla danışıb söhbət etmək  haqqında yazmaqdan  daha asandır…  Yazıya köçürülən duyğu və düşüncələri təkrar oxuyarkən sözlərinin gücsüzlüyünə, çarəsizliyinə, qələminin  zəifliyinə üzülürsən…  Bu, xatirə yazısıdırmı?- Xeyr! Təəssüflər olsun ki, bu həyatda  o böyük insanı bircə dəfə də görmək, görüşmək nəsib olmayıb mənə… Bu xatirə yazısı deyil, əlbəttə… Amma heç görmədiyin insanı hər zaman düşünmək,   onunla bağlı söhbətləri, yazıları, onun yazdığı şeirləri xatırində saxlamaq, heç unutmamaq, ən əsası onun ruhunu  doğmalarından ayırmamağın, ən azı onlar qədər əziz tutmağın sirri nədədir, görəsən? İnsanları bir-birinə bağlayan yalnız qan qohumluğu deyil ki!.. Daha önəmli və hər kəsin dərk edə bilmədiyi ruh qohumluğu, mənəvi bağlar da var, axı… Onu gec tanıdım, çox gec…Elə varlığından xəbər tutduğum andaca yoxluğuyla üzləşdim… Çıxıb getmişdi bu ölümlü dünyadan… Ölümsüz dünyanın – Haqq dünyasının sakiniydi artıq…Bəli! Təəssüflər olsun ki, bu böyük ruh alimini ölümündən sonra tanımaq nəsib oldu mənə. Onu tanıyan, sevən və dəyərləndirən insanların, dostlarının, tələbələrinin, məslək ardıcıllarının yazılarından, xatirələrindən, bacısı Fərqanə xanımın həm qürur, həm də acılarla dolu bitib-tükənməyən söhbətlərindən tanıdım Etibar bəyi… İki övladı ilə birgə 1999-cu il yanvarın 14-də  mübarək Qədr gecəsində amansızlıqla qətlə yetirilən bu mömin insan artıq şəhidlik zirvəsindən baxır bizlərə… Ölümündən sonra haqqında yazılan kitabları (“Etibarlı dünya” (2000), “Etibarın dünyası, dünyanın etibarı (2008), “Böyük  Şərin düşməni” (2008) və b.), məqalələri, qələmə aldığı elmi əsərlərini, şeirlərini oxudum. Necə bir  insanı itirdiyimizi anladım, onu tanıyanlar, sevənlər qədər, əzizləri, dostları kimi mən də bu acıyla yandım… Çünki itirilən insan bir evin, bir elin deyil, millətin, ümmətin itkisiydi!.. 

 Avqustun 3-də bu böyük ruh aliminin, fenomen  şəxsiyyətin, nəsil şəcərəsi İmam Museyi- Kazım (ə.) və  şanlı qəhrəman  Cavad xana bağlı  olan, mübarək bir soyun daşıyıcısı, böyük seyid Etibar Elkinin doğum günüydü…  Onun 70 illik yubileyi  Sputnik Azərbaycan Multimedia Mətbuat Mərkəzində  qeyd olundu. Yubiley tədbirində Etibar Elkinin əziz dostu, dəyərli alim, astroloq, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Firudin Qurbansoy, tələbələri bioloq-parapsixoloq Tünzalə xanım  Bayramova, xalq təbabəti mütəxəssisləri, bioenergetik, fitoterapevt Rafiq və Ramiz Cərullayev qardaşları, vaxtilə müəlliminin “Amin” qəzetində başladığı mənəvi yolu nəşr etdirdiyi “Qoroskop” və “Bürclər” qəzetilə ləyaqətlə davam etdirən, tanınmış astroloq və şair-jurnalist Səbuhi Rəhimli, tanınmış siyası xadim  İsa Qənbər, İsveçrədə yaşayan həmyerlimiz, sənətşünas alim Aydın Ziyadxanov və b. xatirələr söylədilər. Çıxış edənlər eyni zamanda, onun  gördüyü qeyri-adi dəyərə malik işlərin, yaratdığı, millətin  mənəvi təkamülünə xidmət edən “İnsan və Elm Mərkəzi”nin (1989), “Azərbaycan Xalq Biliciləri və Ekstrasenslər İttifaqı”nın (1990), onun nəzdindəki   “Parapsixologiya və İlahiyyat” İnstitutunun fəaliyyətinin davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd etdilər. Tədbir iştirakçıları  hərtərəfli yaradıcılıq qabiliyyətinə malik Etibar bəyin böyük ustalıqla çəkdiyi rəsm əsərləri ilə də tanış oldular. Yubileydə fenomen şəxsiyyətin poetik düşüncəsinin məhsulu olan, həzin çalarları, mənəvi çəkisi ilə yadda qalan lirik şeirlərindən nümunələr də səsləndirildi.

 “Sanki daşdan deyil qala divarı,

İgidlər söykənib çiyin-çiyinə,

Qoruyub hüsnünü, azadlığını,

Daş köynək geyinib şəhər əyninə.

                          ***

Şıltaq nəvələri yığıb başına,

Qala bardaş qurmuş nənəyə bənzər.

Məğrur tarixini bir nağıl kimi

Səssizcə söyləyir İçərişəhər.”

 “İçərişəhər”  adlı bu şeirində  isə Etibar Elkin sözlərlə də sanki  yeni bir rəsm əsəri yaradıb!  “Səssizcə söyləmək” –  gözəl ifadədir!  Bu ifadə çox sirli mətləbdən xəbər verir  insana… Bir də bir yazını xatırlatdı mənə… İllər öncə oxuduğum və mənə Etibar Elkin dünyasını tanıdan,  “Etibar Elkin” adlı  “Qoroskop” qəzetinin “Xüsusi buraxılışı”ndakı bir yazını… Səbuhi Rəhimlinin  “Xitab” adlı son yazısı bu sözlərlə bitirdi: “Tez-tez Həzrət Mövlanadan gətirdiyin bir misalı xatırlayıram: “Məzarlığa gir. Bir müddət səssizcə otur. Orada susmuş söyləyənləri dinlə!” O vaxt bu kəlmələrin dərinliyinə varmamışdım. Sən demə, bunlar çox müqəddəs sözlər imiş. Mən bunu  qəbrinin başında duranda daha dərindən duydum. Sən də susurdun. Amma danışmışdın, danışırdın, danışacaqsan…”

    “Deyilməyənləri deyirik” – Bu sözlər isə  tədbirin keçirildiyi zaldakı lövhədən diqqətimi cəlb etdi… Deyilməyənlər hamısı deyildimi, görəsən? Bütün duyğular, düşüncələr sözə sığa bildimi ki, deyilsin? Bəs, “susmuş söyləyənlər”, “səssizcə söylənənlər” necə? Onların səsini eşidənlər oldumu? Tədbirin sonunda Fərqanə xanım iştirakçılara – ürəyi Etibar Elkinə sevgi və ehtiramla dolu, etibarlı dostlara təşəkkürünü bildirdi. Sonra  hamımız birlikdə  o üç şəhidin ziyarətinə yollandıq. Övladları Elşad və Əfrasiyab ilə yanaşı torpağa tapşırılmış bir ulu ərənin, Azərbaycanı canından çox sevən millət oğlunun məzarı gül-çiçəyə qərq olmuşdu…  Etibar bəyin yazdığı misraları xatırladım:

 “Zanbağa, laləyə gərək diz çökək,

Çünki o insanın tər nəfəsidir,

Vətən torpağında bitən hər çiçək

Naməlim əsgərin abidəsidir”.

  Çiçəyə, gülə başqa bir ehtiramla baxıram o misraları oxuyandan sonra…  Təkcə şəhidlərimizə həmdəm olan dərdli qərənfillərə deyil,  sanki şəhid qanı ilə suvarılmış  al qırmızı lalələrə də…

 “Min illər ötsə, yenə aləmdədir tərkibim,

 Nəfəsim enəcəkdir çiçəklərə jalə kimi.

Torpaqda qala bilməz, inan, Etibar ürəyi –

Hər bahar çıxacaqdır torpaq üstə lalə kimi…”

Yalnız Etibar ürəyimi?..  Elə yarımçıq qalmış, şəhid edilmiş, basdırılmış arzular da hər bahar torpağın altından boylanır çiçək-çiçək… Bu misralar da, yəqin ki, dünya şöhrətli parapsixoloq, nurlu insan, şəhid qardaşımız Etibar Elkinin öngörümlərindən su içib:

“Al-əlvan geyinir meşə, dağ, çəmən,

 Torpağın rəssamı ətirli bahar,

 Gözümüz önündə hər yaz cücərən

Bəlkə, basdırılan arzulardılar?!”

 Bu nurlu insanın gözəl arzularının cücərib boy atması arzusu və  əziz ruhuna dərin ehtiramla

Şair-publisist, dos. dr.

Şəlalə Ana Hümmətli