08 İyul 2020 14:31

Qardaşımızda bişər, bizə də düşər…

Qardaş Türkiyənin Azərbaycandakı keçmiş səfiri, təpədən dırnağadək Azərbaycan sevdalısı olduğuna görə bir neçə il öncə prezident İlham Əliyev tərəfindən “Xalqlar dostluğu” ordeni ilə təltif edilmiş yeganə türk böyük elçi kimi adını tarixə yazdırmağı bacarmış Hulusi Kılıç nüfuzlu “İpekyolu” jurnalında iki ölkəni bir-birinə sarsılmaz tellərlə bağlayan nəhəng projelərlə bağlı maraqlı müəllif yazısı ilə çıxış edib.
Turkustan.info həmin məqaləni orijinalda olduğu kimi Anadolu türkcəsində oxuculara təqdim edir:
AZERBAYCAN’IN TÜRKİYE’DEKİ MEGA YATIRIMLARI VE PROJELERİ
Bu mega yatırım ve projeler iki kardeş ülke arasındaki stratejik ilişkilerin derinliğini ve genişliğini somut olarak göstermektedir. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki işbirliği ve dayanışmanın dünyada benzerinin bulunmadığını söylemek doğru olacaktır.
Can Azerbaycan’ın devlet petrol şirketi (SOCAR) tarafından gerçekleşen Türkiye’deki mega yatırımları yıldan yıla artmaktadır. Bu yatırımlar Türkiye’de milyonlarca Türk vatandaşına iş imkanı yaratmaktadır. ‘‘Gardaşımızda pişiyor bize de düşüyor.’’ Can Azerbaycanımızın nimetlerinden Türk halkı da yararlanıyor.
Yazımın başında Can Azerbaycanımızın umum milli lideri, büyük insan merhum Haydar Aliyev’in Bakü-Tiflis-Ceyhan ham petrol boru hattının gündeme geldiği dönemde bütün baskılara göğüs gererek, tercihini  Türkiye’den yana kullanma kararı ile Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev’in başta PETKİM’in ana hissesini satın alma ve diğer projelerde olduğu gibi Star rafinerisi için Türkiye bakımından kritik bir dönemde 6,3 milyar ABD doları gibi çok büyük miktarda yatırım yapma kararları tarihi kararlar olarak nitelendirmek gerekmektedir. Gelecek nesillerin bu kararlardan bilgi sahibi olmaları büyük önem arz etmektedir.
Bu mega yatırım ve projeler iki kardeş ülke arasındaki stratejik ilişkilerin derinliğini ve genişliğini somut olarak göstermektedir. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki işbirliği ve dayanışmanın dünyada benzerinin bulunmadığını söylemek doğru olacaktır.
2005 yılı sonunda Sayın Cumhurbaşkanımızın Başbakanlığı döneminde kendilerinin Protokol Müdürü görevine başladım. Ardından 2007 yılı sonunda Türkiye’nin Azerbaycan nezdinde Büyükelçisi görevine atandım. Bu son derece onurlu görevimi 2012 Eylül ayı sonunda tamamlayarak Ankara’ya döndüm. Bu bağlamda 2005-2012 yıllarını kapsayan 7 yıllık dönemde Can Azerbaycanımızın Türkiye’ye yapmış olduğu mega yatırımlardan bazılarının imza, bazılarının temel atma bazılarının ise açılış törenine katılma ayrıcalığını ve gururunu yaşadım.
Can Azerbaycanımızın Türkiye’deki mega yatırımları ve devam eden projeleri şunlardır:
Bakü-Tiflis-Ceyhan ham petrol boru hattı, Bakü- Tiflis- Erzurum doğal gaz boru hattı, Bakü- Tiflis- Kars Demir yolu hattı, Bakü- Tiflis- Anadolu Doğal gaz boru projesi(TANAP), PETKİM ve PETKİM’den doğan 2 altın çocuk STAR ve PETLİM, ve yeni kimya tesisi projesi, SOCAR’ın Türkiye’de açmaya başladığı benzin istasyonları, gaz dağıtım projelerini de bu mega yatırım ve projelere ilave etmek gerekmektedir.
BAKÜ-TİFLİS-CEYHAN ANA İHRAÇ HAM PETROL BORU HATTI (BTC) – YÜZYILIN ENERJİ PROJESİ
Amaç: Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Ham Petrol Boru Hattı ile başta Azerbaycan petrolü olmak üzere Kazakistan, Türkmenistan’ı da içine alan Hazar Bölgesi’nde üretilen petrolün emniyetli, ekonomik ve çevresel açıdan uygun bir boru hattı sistemi aracılığıyla Azerbaycan’dan, Gürcistan üzerinden Ceyhan’a taşınması ve buradan da tankerlerle Dünya pazarına ulaştırılması amaçlanmıştır.
 Hukuki Zemin: 18 Kasım 1999 tarihinde Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye arasında Hükümetler arası Anlaşma imzalanmıştır. Bu anlaşmanın eki Evsahibi Hükümet Anlaşması ise 19 Ekim 2000 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti ile Ana İhraç Boru Hattı İştirakçileri arasında imzalanmıştır.
 BTC’nin Açılış Tarihi: Bakü Tiflis üzerinden Türkiye’ye ulaşan BTC 4 Haziran 2006 tarihinde işletmeye açılmıştır. Açılış törenine Sayın Cumhurbaşkanımızın Başbakanlığı döneminde Protokol Müdürü olarak katıldım. Böylece asrın enerji projesinin açılışına tanıklık ettim.
 BTC’nin Önemi: BTC ile Hazar petrolünü İstanbul ve Çanakkale boğazlarındaki mevcut tanker trafiğini artırmadan güvenli şekilde dünya pazarlarıyla buluşturulmaktadır. BTC Türkiye sınırından girişinden itibaren, Ceyhan’a uzanan güzergahta ve Ceyhan terminalinde binlerce Türk vatandaşına iş imkanları ve Türk ekonomisine önemli girdiler sağlamaktadır.
 Boru Hattının Uzunluğu: Boru hattının uzunluğu 1776 kilometredir. Bunun 1076 kilometrelik bölümü Türkiye’den geçmektedir. Bu hat Hazar Denizi’ni Akdeniz’le birleştirmiştir.
BAKÜ-TİFLİS-ERZURUM DOĞALGAZ BORU HATTI (BTE)
Amaç: Can Azerbaycan’ın Güney Hazar Denizi kesiminde yer alan Şah Denizi sahasında üretilen doğal gazın Bakü-Tiflis hattından Erzurum’a aktarılması amaçlanmıştır.
Hukuki Zemin: Bu hat, 12 Mart 2001 tarihinde imzalanan Türkiye-Azerbaycan Hükümetler arası Anlaşma çerçevesinde hayata geçirilmiştir. Boru hattından 4 Temmuz 2007 tarihi itibariyle gaz akışı başlamış olup, Doğal Gaz Alım-Satım Anlaşmasına göre yılda 6,6 milyar m3 Azerbaycan gazı Türkiye’ye sevk edilmektedir.
BTE’nin Azerbaycan ve Gürcistan topraklarındaki kısmının (Güney Kafkasya Doğal Gaz Boru Hattı) Şah Deniz sahasının ikinci aşama üretimine paralel olarak kapasitenin arttırılması ve Türkiye-Gürcistan sınırında Trans Anadolu Gaz Boru Hattına (TANAP) bağlanması planlanmaktadır. Bu bağlamda TANAP’ın devreye girmesiyle 2021 yılında BTE’nin devre dışı kalması öngörülmektedir.
 BAKÜ-TİFLİS-KARS DEMİRYOLU  HATTI (İPEK DEMİRYOLU)
Amaç: Bakü-Tiflis-Kars projesi, Türkiye ile Gürcistan arasında doğrudan demiryolu bağlantısı kurmak ve mevcut demiryolu hattıyla Gürcistan üzerinden Türkiye ile Azerbaycan, Orta Asya, Çin, Moğolistan arasında demiryolu bağlantısı oluşturma amacına yöneliktir.  Bu amaç genişleyerek, bu projenin Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanması sağlanmıştır. Nitekim Pekin-Londra hattında ilk tren seferi 2019 Kasım ayı başında gerçekleşmiştir. Sonuçta büyük bir rüya gerçekleşmiştir. Türkiye-Azerbaycan ve Gürcistan arasında BTC ve BTE projelerinden sonra gerçekleşen üçüncü proje Bakü-Tiflis-Kars Demir yolu (BTK) projesidir.
Hukuki Zemin: BTK Demiryolu Projesi ile ilgili anlaşma 7 Şubat 2007 tarihinde Tiflis’te Gürcistan ve Türkiye arasında imzalanmıştır. İmza törenini Başbakan Protokol Müdürü olarak katılmanın gururunu yaşadım.
Temel Atma Töreni: Hattın Gürcistan kısmının temeli 21 Kasım 2007 tarihinde Tiflis’te, Türkiye kısmının temelleri ise 24 Temmuz 2008 tarihinde Kars’ta atılmıştır. Kars’ta yapılan temel atma törenine Türkiye’nin Azerbaycan nezdindeki Büyükelçisi olarak katılmanın ayrıcalık ve gururunu yaşadım.
Taşınacak Yük ve Yolcu: Projenin tamamlanmasıyla birlikte ilk etapta, ilk yılda 1 milyon yolcu, 6,5 milyon ton yük taşıma kapasitesi, 2034 yılında ise hattan 3 milyon yolcu ve 17 milyon ton yük taşıma kapasitesi öngörülmektedir.
BTK’nin Önemi: Çin ile Avrupa’yı birbirine bağlayan BTK tarihi Demir İpekyolu hattı ile, Çin’den yola çıkan yolcu ve yükler Kazakistan, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye rotasını takip ederek Avrupa’ya kadar taşınabilmektedir.
Türkiye’den ihraç yükleri ise demiryoluyla Gürcistan, Azerbaycan, Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan üzerinden Çin’e ulaşmaktadır.
TRANS ANADOLU DOĞALGAZ BORU HATTI PROJESİ (TANAP) (ENERJİNİN İPEK YOLU)
Projenin Amacı: TANAP projesinin amacı, Can Azerbaycan’ın Hazar Denizi’ndeki Şah Deniz 2 Gaz Sahası ve Hazar Denizi’nin güneyindeki diğer sahalarda üretilen doğal gazın öncelikle Türkiye’ye, ardından Avrupa’ya taşınması amaçlanmıştır. TANAP, Güney Kafkasya Boru Hattı (SCP) ve Trans-Adriyatik Boru Hattı (TAP) ile birleşerek Güney Doğal Gaz Koridorunu oluşturmaktadır.
TANAP, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin yeni pazarlara açılarak enerji güvenliğinin sağlanmasının yanı sıra Türkiye’nin doğal gaz arz güvenliğinin artırılmasını ve arz kaynaklarının çeşitlendirilmesini, aynı zamanda Avrupa’nın enerji arz güvenliğine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.
TANAP’IN VİZYON VE MİSYONU
Türkiye’nin 20 ilinden geçen, Asya’yı Avrupa’ya bağlayan ve 7 ülkeye ulaşacak, toplam uzunluğu 3.500 kilometre olan Güney Gaz Koridoru’nun 1850 kilometrelik en uzun bölümünü oluşturan TANAP, yıllık 31 milyar metreküp gaz taşıma kapasitesine sahiptir. Bu bağlamda 2019 yılı içinde 16 milyar metreküp gaz taşımayı hedefleyen TANAP, ikinci fazda 24 milyar, üçüncü fazda ise 31 milyar metreküplük tam kapasiteye ulaşma hedefindedir.
Bu bağlamda TANAP’ı Avrupa’ya bağlayan hattın açılışı 30 Kasım 2019 tarihinde İpsala’da devlet başkanlarının katıldıkları törenle açılışı yapılmıştır.
TANAP, en yüksek kalitede sağlık ve çevresel standartlara uygun, güvenlikli ve güvenilir bir doğal gaz boru hattı inşa etmeyi ve işletmeyi misyon edinmiştir. Vizyonu ise, yatırımları teşvik edip rekabetçi gaz pazarını geliştirerek Türkiye ve Avrupa doğal gaz pazarına arz güvenliği ve çeşitliliği sağlayan, tedarik zincirindeki ülkeler arasında ekonomik iş birliğini güçlendirerek Azerbaycan’dan Avrupa’ya ulaşan yeni bir gaz koridoru açmaktır. Projeden ilk aşamada7 ülke Türkiye, Yunanistan, Makedonya, Arnavutluk, Sırbistan, Bosna-Hersek ve İtalya’nın yararlanması öngörülmektedir.
Hukuki Zemin ve Önemli Tarihler:
l 26 Haziran 2012: Projenin hukuki altyapısı oluşturuldu. “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti arasında Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Sistemine İlişkin Hükümetlerarası Anlaşma” ve “Ev Sahibi Hükümet Anlaşması” imzalandı.
l  17 Mart 2015: TANAP’ın temel atma töreni, T.C. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Gürcistan Cumhurbaşkanı Giorgi Margvelaşvili’nin katılımıyla Kars’ta gerçekleşmiştir.
l  12 Haziran 2018: Uluslararası Açılış Töreni: TANAP’ın Eskişehir’e kadar olan birinci kısmının açılış töreni 12 Haziran 2018 tarihinde Eskişehir’in Seyitgazi İlçesindeki TANAP tesislerinde yapıldı.
l  30 Haziran 2018: TANAP üzerinden Türkiye’ye ilk ticari doğal gaz sevkiyatı gerçekleştirilmiştir.
l  15 Nisan 2019: Yapımı tamamlanan 2’nci fazın devreye alınması çalışmaları kapsamında boru hattına test amaçlı gaz verilmeye başlanmıştır.
l 1 Temmuz 2019: 1 Temmuz 2019 itibarıyla Azerbaycan gazını Trans Adriyatik projesiyle (TAP) Avrupa’ya iletmek üzere hazır duruma gelinmiştir. TAP’ın 2020 yılında tamamlanarak Güney Gaz koridorunun faaliyete geçmesi planlanmaktadır.
TANAP gerçekleşme sürecinde, Bakü Büyükelçisi olarak 26 Haziran 2012 tarihinde İstanbul Anlaşması imza töreninde ve davetli olarak ise temel atma (17 Mart 2015) ve 30 Haziran 2018 tarihinde Eskişehir’de yapılan uluslar arası açılış töreninde hazır bulunmanın ayrıcalık ve gururunu yaşadım.
PETKİM VE PETKİM’DEN DOĞAN 2 ALTIN ÇOCUK PETKİM
Türkiye´de petrokimya sanayinin kurulması fikri I. Beş Yıllık Plan döneminin başlangıcı olan 1962 yılında benimsenmiş, yapılan etüt ve araştırmalar sonucunda Petkim Petrokimya A.Ş. 03.04.1965 tarihinde TPAO öncülüğünde kurulmuştur.
Petkim Petrokimya Holding A.Ş.´nin sermayesindeki, %51 oranındaki kamu hissesi; “Blok Satış” yöntemi ile özelleştirilmesine İlişkin İhale süreci sonucunda 30 Mayıs 2008 tarihinde 2.040.000.000 USD bedelle SOCAR & Turcas Petrokimya A.Ş.´ne geçmiştir.
2011 yılında Turcas’ın ortaklıktan ayrılmasıyla Petkim’in yüzde 51 hissesi SOCAR Turkey Enerji A.Ş.’ye geçmiştir.
Türkiye’nin en gözde şirketlerinden olan Petkim, 50´yi aşan petrokimyasal ürün yelpazesiyle bugün sanayimizin vazgeçilmez bir hammadde üreticisi durumundadır. Petkim´in ürettiği petrokimyasal ürünler; İnşaat, tarım, otomotiv, elektrik, elektronik, ambalaj, tekstil sektörlerinin önemli girdileridir. Ayrıca, İlaç, boya, deterjan, kozmetik gibi birçok sanayi İçin girdi üretilmektedir.
Petkim; yılda 3.2 milyon ton brüt üretim gerçekleştirmesinin yanında insana saygılı, çevreye duyarlı üretim teknolojisiyle, kültürel, sosyal, ekonomik yaşamımıza yaptığı katkılarla Türkiye’nin gurur kaynağı olmaya ve ülke ekonomisine değer katmaya devam etmektedir.
PETKİM’in Amaç ve Önemi
PETKİM yurtiçi üretimin, ülke ekonomisi için öneminin farkındalığının içerisinde paydaşların beklentilerini tam olarak karşılamak amacıyla kısa, orta ve uzum vadeli politika ve stratejilerini belirlemiştir. PETKİM’in kapasite artırıcı yatırımlarının itici gücü olan ve hammadde güvenilirliğini sağlayacak rafineri kurma projesi 2011 yılında STAR Rafineri A.Ş.’nin oluşturulmasıyla başlatılmıştır.
Türkiye’nin özel sektör eliyle gerçekleştirebilecek en büyük yatırımı olan rafineri-petrokimya entegrasyonu ile Cumhuriyetimizin 100.yılı olan 2023’te PETKİM yarım adasını Avrupa’nın en verimli üretim merkezlerinden biri haline getirmeyi hedeflemiştir.
Petkim “mükemmellik” yolculuğuna devam etmektedir.
2012 Aralık-2016 Mart döneminde PETKİM Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yaptım ve PETKİM’in faaliyetlerini yakından takip etme imkanım oldu.
 
STAR RAFİNERİSİ
2009 yılında PETKİM’in mülkiyetinde bulunan 1300 dönüm alan, ham madde rafinerisi kurulması için STAR Rafineri A.Ş.’ye tahsis edilmiştir.
Hukuki Zemin: 23 Haziran 2010 tarihinde inşaat için gerekli lisans almıştır. 2011 yılında PETKİM Yarımadasında yer alan STAR Rafinerisi temel atma töreni gerçekleştirilmiştir. T.C. Bakü Büyükelçisi olarak Star rafinerisi temel atma törenine katılma mutluluğunu yaşadım. Bu bağlamda, STAR Rafineri A.Ş. PETKİM’den devredilen sahada 10 milyon ton kapasiteli rafineri yatırımı için SOCAR Türkiye’nin İzmir Ali Ağa’da kurduğu STAR Rafinerisi 19 Ekim 2018 tarihinde düzenlenen törenle Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve Can Azerbaycanımızın Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev tarafından açılmıştır. STAR Rafinerisi sayesinde Türkiye jet yakıtı ithalatını sona erdirirken, motorin ve LPG ithalatını azaltmıştır.
STAR Rafineri’nin önemi ve Türkiye ekonomisine katkısı:
STAR Rafinerisi petrokimya hammaddesi dışında jet yakıtı, dizel ve LPG üretmektedir. Türkiye yıllık yaklaşık 24 milyon tonluk dizel ihtiyacı var. Bunun yüzde 60’ı ithalatla karşılanıyordu. STAR Rafineri yılda 5 milyon ton dizel üreterek, ithalat oranını yüzde 40’a düşürecek. STAR Rafineri’nin yaklaşık 1.5 milyon ton jet yakıtı üretimiyle Türkiye’nin bu üründe ithalat ihtiyacını ortadan kaldırmıştır. Türkiye’nin yıllık 4 milyon tonluk bir LPG tüketimi var, bunun yüzde 80’i ithalat yoluyla karşılanıyordu, STAR Rafineri bu oranı da yüzde 70’lere düşürecektir. Tüm bunları üst üste koyduğumuzda STAR Rafineri Türkiye’nin yıllık dış ticaret açığınının 1.5 milyar dolarlık kısmını kapatacak derecede bir katkısı olduğunu söyleyebiliriz.
Türkiye’nin petrol ürünü ihtiyacının dörtte biri STAR Rafinerisinden karşılanmaktadır.
PETLİM
SOCAR Aliağa Terminali: Ege Bölgesi’nin En Büyük Entegre Limanı
2011yılında PETKİM’in %100 hissedarı olduğu PETLİM Limancılık A.Ş. ile Hollanda kökenli APM Terminali arasında konteyner limanı işletilmesi konusunda anlaşmaya varılmıştır.
STAR Rafineri ile birlikte açılışı gerçekleştirilen Petlim Konteyner Terminali ise yıllık 1.5 milyon TEU kapasitesi ile Türkiye`nin en büyük 3 limanından biridir ve terminale yaklaşık 400 milyon dolar yatırım yapılmıştır.
Petlim Limancılık Ticaret A.Ş. (Petlim) 22 Kasım 2010’da Petkim Limanı’nın geliştirilmesi, daha ekonomik olarak işletilebilmesi ve “Ege Bölgesi’nin En Büyük Entegre Limanı”nın inşası amacıyla kuruldu. Petkim’in %100 iştiraki olarak kurulan Petlim’in hisselerinin %30’u, 2014 yılının son çeyreğinde dünyanın önde gelen yatırım bankalarından biri olan Goldman Sachs tarafından satın alınmıştır.
Petkim tarafından yapılmış olan bu liman lojistik entegrasyon adımını tamamlamak üzere hayata geçirildi. Liman yatırımı, finansman maliyeti ile birlikte 400 milyon dolara ulaştı. Konteyner terminal işletmeciliğinde APM Terminals ile yapılan stratejik işbirliği ile limanın 800 bin TEU’luk ilk fazı 06.12.2016 tarihinde hizmete girmiş ve APM Terminalleri Liman İşletmeciliği A.Ş. tarafından işletilmeye başlanmıştır. Limanın ikinci fazı ise 04.07.2018 tarihinde hizmete girerek ve tam kapasite ile çalışmaya başlamıştır.
27.12.2018 tarihinde APM Terminalleri Liman İşletmeciliği A.Ş.’nin %100 oranındaki payı SOCAR Turkey Enerji A.Ş. tarafından devralındı; Şirketin adı SOCAR Aliağa Liman İşletmeciliği A.Ş. olarak tadil edildi.
SOCAR’IN YENİ PETRO KİMYA TESİSİ PROJESİ – PETKİM-2
İkinci Petro kimya tesisi için fizibilite çalışmaları 2019 Nisan ayında tamamlanmıştır.
Bu bağlamda Azerbaycan Devleti SOCAR’ın, BP şirketiyle birlikte yaklaşık 1,8 milyar dolarlık yatırımla yapacağı yeni tesisin temelinin 2020 yılı başlarında atılması planlanmaktadır.
Yeni tesisin SOCAR’ın diğer tesislerinden elde edilen ham madde ve altyapı kaynaklarına çok yakın konumda olması, rekabet bakımından büyük avantaj sağlamaktadır. SOCAR’ın Türkiye’nin Ege Denizi kıyısından dünya pazarlarına açılan kapısı olan Aliağa’da inşa edilmiş büyük rafineri ve petrokimya tesisleriyle kardeş iki ülke olan Türkiye ve Azerbaycan’ın ekonomilerine katkı sağlamaya ve Türkiye’nin enerji sektörü gibi dinamik bir sektörde de global oyuncular arasında güçlü bir konuma gelmesi için yatırımlarına hız kesmeden devam etmesi beklenmektedir.
CAN AZERBAYCAN’IN DİĞER YATIRIM VE PROJELERİ
SOCAR’ın kısa zaman önce Kayseri ve Bursa’da doğalgaz dağıtımına başladığı ve İstanbul yeni havalimanında ‘‘SOCAR’’ adıyla benzinlikler açtığı görülmekte, benzinlik açma çalışmalarının Türkiye geneline yayılması beklenmektedir. Ayrıca önümüzdeki dönemde iki ülkenin elektrik şebekelerini irtibatlandırılması öngörülmektedir.
Sonuç olarak başta Can Azerbaycanımızın Hazar Denizindeki petrol ve gaz kaynaklarının önemli bir bölümünün dünya pazarlarına ulaştırılmasına yönelik Bakü-Tiflis-Ceyhan ve TANAP gibi projeler ile İzmir Aliağa’daki Petkim, Star ve Petlim yatırımları, ayrıca büyük stratejik öneme haiz Bakü-Tiflis-Kars demiryolu projesi iki kardeş ülkenin birbirlerine ne kadar yakın ve bağlı olduklarını açıkça göstermektedir. İki kardeş ülkenin ortak iradesini yansıtan bu yatırım ve projeler bölgesel barış, huzur, istikrar, iş birliği ve kalkınmaya hizmet etmektedir.
Bakü-Tiflis-Ceyhan 20. yüzyılın petrol projesi, Bakü-Tiflis-Kars 21. yüzyılın demir ipek yolu projesi ve TANAP ise 21. yüzyılın enerji ipek yolu projesi olarak tarihteki yerlerini almışlardır. Bu projeler Türkiye-Azerbaycan’ın ortak iradesi, ortak aklı ve gayretleriyle gerçekleşmiştir.
Can Azerbaycanımızın Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de babası Ulu Önder Merhum Haydar Aliyev’in izinden giderek Türkiye’yi 2. Vatanı gibi görmüş, Türkiye’ye yatırım yapmaya devam etmiştir. Bu bağlamda iki kardeş ülke arasındaki iş birliğinin derinliği ve genişliği kardeş halkları da memnun etmekte, Türk ve Azerbaycanlı iş adamlarının karşılıklı yatırımları günden güne artmaktadır.
Can Azerbaycanımızın Türkiye’deki bu mega yatırımları ve projeleri ile iş adamlarımızın karşılıklı yatırımları Ulu önderin ‘‘ Biz bir Millet iki Devletiz’’ söyleminde anlam bulmaktadır. Her iki kardeş devlet Türkiye’nin gücünün Azerbaycan’ın gücü, Azerbaycan’ın gücünün Türkiye’nin gücü olarak görmektedir. Gelecek Türkiye ve Azerbaycan’ın ve gelecek Türk Dünyasınındır.deş ülke arasındaki stratejik ilişkilerin derinliğini ve genişliğini somut olarak göstermektedir. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki işbirliği ve dayanışmanın dünyada benzerinin bulunmadığını söylemek doğru olacaktır.
2005 yılı sonunda Sayın Cumhurbaşkanımızın Başbakanlığı döneminde kendilerinin Protokol Müdürü görevine başladım. Ardından 2007 yılı sonunda Türkiye’nin Azerbaycan nezdinde Büyükelçisi görevine atandım. Bu son derece onurlu görevimi 2012 Eylül ayı sonunda tamamlayarak Ankara’ya döndüm. Bu bağlamda 2005-2012 yıllarını kapsayan 7 yıllık dönemde Can Azerbaycanımızın Türkiye’ye yapmış olduğu mega yatırımlardan bazılarının imza, bazılarının temel atma bazılarının ise açılış törenine katılma ayrıcalığını ve gururunu yaşadım.
Can Azerbaycanımızın Türkiye’deki mega yatırımları ve devam eden projeleri şunlardır:
Bakü-Tiflis-Ceyhan ham petrol boru hattı, Bakü- Tiflis- Erzurum doğal gaz boru hattı, Bakü- Tiflis- Kars Demir yolu hattı, Bakü- Tiflis- Anadolu Doğal gaz boru projesi(TANAP), PETKİM ve PETKİM’den doğan 2 altın çocuk STAR ve PETLİM, ve yeni kimya tesisi projesi, SOCAR’ın Türkiye’de açmaya başladığı benzin istasyonları, gaz dağıtım projelerini de bu mega yatırım ve projelere ilave etmek gerekmektedir.

Paylaş:

mersin escort bayan mersin escort rokettube sex hikayeleri
escort mersin